Tot de bladmineerders behoren de Nepticulidae, de dwergmineer- motten, een omvangrijke groep met over de tachtig soorten uit ons land bekend, onderverdeeld in drie belangrijke genera Stigmella (Schrank, 1802) of vroeger ook wel bekend als Nepticula (Heyden, 1843), Ectoedemia (Busck, 1907), Bohemannia (Stainton, 1859) en Trifurcula (Zeller, 1848). Nepticulidae kenmerken zich door hun uitzonderlijke formaat, de soorten worden zelden groter dan 3 mm in spanwijdte.
Uit Europa zijn meer dan tweehonderd soorten bekend.
De adulten zijn bijzonder lastig te determineren. De familie kenmerkt zich door de levenswijze van de rupsen, maar ook door het formaat en bouw van de vlinders. De meeste soorten hebben een opvallende oranjegele kopbeharing, met een verdikking aan de basis van de voelsprieten, grove schubben, brede voorvleugelfranje en wat ronde en, in verhouding tot wat andere microlepidoptera, wat bredere en kortere vleugels. De vlinders vliegen zelden overdag, maar met name in de schemering zijn ze actief en komen in lage aantallen op licht.
Echter een zeer klein deel van de soorten is polyfaag op verschillende loofbomen, het andere deel is zeer selectief en heeft daarbij een enkel genus als waardplant. Deze soorten zijn dan ook specialistisch en monofaag, wat de opgave tot het determineren van de minerende larven veel vergemakkelijkt. De soorten kennen enkele generaties per jaar, waarbij de rupsen een vraatgang nalaten tussen de bladerlagen in. Gedurende dit proces laten de rupsen een spoor van uitwerpselen na op een dusdanige wijze dat deze per soort karakteristiek kan zijn. De volgroeide rupsen boren zich een weg naar buiten en verpoppen in een klein blaasje tegen het blad en laten zich met het blad mee naar de grond vallen, of verpoppen in de strooisellaag.
|
|

Figuren
1. Ectoedemia albifasciella (foto: A. Baas / © Naturalis). |

Adersysteem bij Stigmella.
Gespecificeerde literatuur
Johansson, R., Nielsen, E.S., Nieukerken, E.J. van & Gustafsson, B., 1990. The Nepticulidae and Opostegidae (Lepidoptera) of North West Europe. Fauna entomologica Scandinavica 23 (1) pp. 413; 23(2) pp. 415-739.
Laštuvka, A. & Laštuvka, Z. 1997. Nepticulidae Mitteleuropas. Ein illustrierter Begleiter (Lepidoptera). 229 pp.
Emmet, A.M., 1983. Nepticulidae. IN: Heath, J. (ed). The Moths and Butterflies of Great Britain and Ireland. Volume 1. Micropterigidae to Heliozelidae. – 344 pp.; Colchester (Harley Books).: p. 171-267.
|
|