Microlepidoptera.nl - Educatie: Prepareren

inleiding | collecties | prepareerwijze | ethiek

Het opzetten van adulten

Het prepareren van adulten wordt vaak moeilijk bevonden. Dit is ook wel zo, vooral als u het nog nooit eerder heeft gedaan. Belangrijk is dat u geduld heeft en vooral precies werkt.
Beschadigingen moeten voorkomen worden zodat belangrijke kenmerken, wat soms slechts enkele franjehaartjes of pootsegmenten kunnen zijn, bewaard blijven.
Als het in vorm brengen van de vlinder voltooid is en het exemplaar gedroogd is, kan deze bewaard worden in een collectiedoos.

Losweken van adulten

Als insecten eenmaal gestorven zijn dan drogen zij vrij snel. Het is daarna onmogelijk om de vlinder goed op te zetten zonder de vlinder weer flexibel te maken. Dit kan het beste door enkele vochtige watten in een bakje te zetten, deze kunt u bijvoorbeeld in een magnetron plaatsen en in deze stoom moet de vlinder wat losgeweekt worden. Houd u er rekening mee dat de vlinder niet direct in aanraking mag komen met vochtige watten en/of grote druppels. Anders blijven vleugels en schubben aan de spanplank kleven. U kunt ook vlinders onderbrengen in een bak met vochtige bodem, en dit laten staan. Na enkele uren kan er schimmelvorming ontstaan, u kunt dit voorkomen door bijv. fenol te gebruiken.

Genitalia

Het grootste deel van de microlepidoptera is te determineren aan de hand van hun uiterlijke kenmerken zoals vleugeltekening, hun rusthouding, palpsegmenten, poten etc.
Bepaalde families zoals enkele Oecophoridae (Depressariinae), Gracillaridae (Caloptilia en Parnorix) en de kleinste vlinders (Nepticulidae; Coleophoridae; Gelechiidae etc.) zijn niet altijd goed op basis van het uiterlijk te benoemen.
Bij deze exemplaren zitten er belangrijke kenmerken bij de genitalia en het laatste achterlijfssegment. Om deze kenmerken te bekijken dient u een optimale binoculair in bezit te hebben.
De genitalia bestaan uit een reeks verschillende onderdelen die per soort elk hun karakteristieke vorm bezitten. Ook dit is niet gemakkelijk, want afgezien dat de genitalia onbeschadigd uit het lichaam verwijderd moeten worden, moeten er ook nog kenmerken toonbaar gemaakt worden. Dit gebeurd met kleine stoffen met een hoge zuurgraad, waardoor zeer kleine uitsteeksels in de genitalia zichtbaar worden. Deze kleine uitsteeksels op genitalia worden ook wel cornuti genoemd.
Het determineren aan de hand van genitalia van mannetjes lijkt in de wetenschap makkelijker dan de wijfjes.
Materialen zijn lastig te verkrijgen. Op de website van de Dissectiongroup in Engeland is een handleiding gegeven hoe men te werk gaat bij het uitprepareren van de genitalia.

Aan het laatste lichaamssegment zijn er bij enkele soorten (bijv. Catoptria permutatella Herrich-Schäffer en C. osthelderi De Lattin) gesclerotiseerde structuren die kenmerkend zijn. Bij een aantal soorten is dit met een goede vergroting gemakkelijk te zien.