Foto: een selectie van de satijnlichtmot (Palpita vitrealis).

Een kleine collectie groeit uit tot een projectonderdeel

Landelijk kennen we ongeveer tien regionale en nationale collecties die zich bezighouden met de entomologie. Niet elke collectie bevat veel soorten micro's. De Twentse Welle in Enschede heeft een prachtige kleine verzameling van vlinders, maar er zijn niet meer dan acht micro's te vinden. Wie echt een grote serie wil zien, die zou naar het Nationaal Centrum voor de Biodiversiteit moeten, waar de twee grootste landelijke collecties (Leiden en Amsterdam) momenteel worden samengevoegd. Voor absolute beginners zijn zulke collecties niet snel toegankelijk en als je materiaal wilt lenen voor bijvoorbeeld een lezing, dan is dit niet snel toegestaan wegens de risico's. Het meeste materiaal uit deze collecties stamt van de oudste verzamelaars waardoor het ook extra kwetsbaar is. Logisch, dat landelijke musea erg kritisch zijn. In 2004 is de kleine collectie Muus begonnen aan een collectie voor macrolepidoptera (grotere nachtvlinders), die ongeveer 520 soorten omvat, circa 68% van het Nederlandse soortenrijkdom. De collectie werd na 2007 uitgebreid met microlepidoptera, bijna gelijktijdig met de oprichting van deze website. De schatting loopt in de 450 soorten, met enkele honderden individuen. De collectie maakt nu onderdeel uit van het project Microlepidoptera, waar iedereen materiaal mag bekijken, bestuderen en lenen. Veel materiaal uit verschillende delen van ons land wordt tegenwoordig geschonken aan de collectie, veelal door onderzoekers die zelf geen collectie hebben en toch een bijdrage willen leveren aan het onderzoek en opslag van bewijsstukken. In 2011 wordt de collectie fors uitgebreid en geëtiketteerd. Een moderne collectie, voor iedereen, ter bevordering van de studie van de 'oude' entomologie.

Bijzonderheden

De collectie omvat zeker wat bijzonder materiaal. Vooral de nieuwste aanwinsten voor de Nederlandse fauna worden gedoneerd en ondergebracht. Ook van andere zeldzaamheden zoals Chrysoclista lathamella (T.B. Fletcher, 1936), Apterona helicoidella (Vallot, 1827), Lypusa maurella (Denis & Schiffermüller, 1775), Oxyptilus parvidactyla (Haworth, 1811), Argyroploce externa (Eversmann, 1844) en Endothenia ustulana (Haworth, 1811) is recent materiaal te vinden. In drie jaar tijd is er al een redelijk compleet beeld: bijvoorbeeld van de vedermotten zijn er vierentwintig soorten, van de zakdragers intussen twintig soorten. Het materiaal van de Elachistidae wordt elk jaar ondergebracht in de collectie Corver in Zwitserland, wegens nadere specialisatie.

Foto's als bewijs, lang niet waterdicht

In het huidige digitale tijdperk maakt de fotocamera het mogelijk om veel mooie opnames te maken van micro's. Wij genieten volop van foto-inzendingen, maar het heeft steeds vaker ook zijn nadelen.
Tegenwoordig vertrouwt men bijna volledig op fotomateriaal, immers zouden ervaren collega's beesten goed vanaf foto kunnen herkennen. Er worden veel fouten mee gemaakt, en ook bij jonge generatieleden die ervaring hebben met fotodeterminaties is de determinatie lang niet altijd te bevestigen. Het twijfelachtige beeldmateriaal wordt soms een referentie-afbeelding voor de volgende hobbyist. Zo onstaat er een kettingreactie van incorrecte determinaties, die vervolgens in het landelijk databestand en publicaties terecht komen.
Tevens moet u gaan nadenken of uw foto's over 100 jaar nog steeds beschikbaar zijn als bewijs voor een waarneming. Immers kunt u in de EXIF-gegevens van een foto slechts de datum terug vinden, en weinig fotografen die hier de vindplaats en andere detailinfo aan toevoegd. Onderzoekers van de volgende eeuw weten misschien ook niet waar die éne foto van dat éne beestje zich bevindt.

Een selectie van de echte motten, of tineidae. De serie van Tinea columbariella bestaat niet uit alleen de vlindertjes, maar ook de zakjes waar de rupsen in leefden.

Verzamelen als de helpende hand bij determineren

Het is zeer belangrijk voor het faunistisch onderzoek in ons land dat twijfelachtige beesten worden bewaard. Hierna kunnen zij worden bevestigd als het materiaal wordt doorgespeeld naar een daarvoor bestemde specialist. Materiaal is tegenwoordig goud waard. Tussen het 'onbelangrijke' materiaal worden dan meestal nog de meest bizarre ontdekkingen gedaan.
Beesten die u toezendt zullen nooit weggegooid worden, dit wordt vereeuwigd in een collectie tènzij u zelf een collectie bezit en de exemplaren na de determinatie terug wilt.

Voor determinatie of vertificatie van micro's en/of de opslag van bijzondere vondsten (dood of levend, bladmijnen en rupsen) kunt u materiaal zenden naar de collectie van het Microlepidoptera project.

Microlepidoptera.nl
t.a.v. Tymo Muus
Hogewal 137
NL-8331WP
Steenwijk

Extern: Hoe kan ik micro's versturen?